Kwaliteit is van groot belang en toch wordt er veel te weinig aandacht aan besteed.
|
Starten kan niet blijven duren
Jongeren hebben recht op jobs… maar ook recht op zekerheden. Ook voor hen moet het contract van onbepaalde duur de regel blijven. Instroom in een job verloopt vandaag via tal van systemen: startbanen, individuele beroepsopleiding, instapopleiding, stages, en als belangrijkste het interimwerk. Wij zijn niet tegen specifieke stimuli om jongeren aan het werk te krijgen, op voorwaarde dat die werken. De stimuli moeten dus een direct perspectief bieden op een vaste tewerkstelling. Bovendien moet er meer doorzichtigheid komen in de wirwar van mogelijkheden door waar mogelijk ook te veréénvoudigen. Vooral op vlak van arbeidsrecht en sociale zekerheid zijn er ondertussen wel enkele stevige bedenkingen te maken, en hebben we enkele concrete voorstellen. Vooral het federale beleidsniveau (België) en de bedrijfswereld zelf zijn de gesprekspartners hiervoor. Hen willen we overtuigen om niet ten koste van de kwaliteit, meer jobs te creëren voor jongeren. De belangrijkste aandachtspunten zijn dan de loonsvoorwaarden, de tijdelijkheid van het werk, de eeuwige proeftijd en bijvoorbeeld ook verminderde sociale zekerheidsrechten zoals vakantiegeld. Daarnaast zijn er ook op Vlaams niveau mogelijkheden om de kwaliteit van de arbeid te garanderen. Hier kunnen stimulansen gecreëerd worden om bijvoorbeeld de combinatie arbeid-gezin, of de werkomgeving “leefbaarder” of gezonder te maken, om het woonwerkverkeer te beperken tot een minimum en het zoeken naar een job zelf goed te begeleiden.
Het meest irritante aan vele jobs…
Het belangrijkste problematische fenomeen bij tewerkstelling van jongeren is ongetwijfeld de “tijdelijke” contracten en allerhande tewerkstellingsmaatregelen van bepaalde duur. De aaneenschakeling of combinaties van interim-contracten, IBO-contracten en/of tijdelijke contracten zorgen voor een steeds langere periode waarna eindelijk ergens een “contract van onbepaalde duur” kan bekomen worden. Niet dat iedereen nog droomt van een “job voor de rest van je leven”, laat staan nog gelooft dat het bestaat. Daar gaat het echter niet om. De tijdelijkheid van verschillende jobs heeft een wel héél vervelend neveneffect. Jongeren worden net door dat soort arbeidscontracten sneller geweerd of ‘aangepaste’ voorwaarden opgelegd bij het afsluiten van leningen. Samengevat: het is moeilijker om je leven op te starten wanneer je werkt met tijdelijke contracten van eender welke aard ook. Alle vakbonden en ook enkele studentenbewegingen over gans Europa hebben dit bovenaan op het lijstje staan. In het westen van Europa starten enkele bonden samen met studentenbewegingen in de nasleep van het massale Franse protest tegen een verdere flexibilisering een netwerk op om de toename aan tijdelijkheid en flexibiliteit tegen te gaan (Generation P network = “Precaire” generatie = “Onzekere” generatie). Ook het ABVV werkt in dit netwerk mee aan tegenvoorstellen voor deze neoliberale trends.
Interim for life? No way!
We zijn niet tegen uitzendarbeid op zich: we verdedigen de belangen van de uitzendkrachten. We zijn wel tegen het ongebreidelde gebruik ervan. We komen eveneens op tegen misbruiken die indruisen tegen de wetgeving en tegen CAO-afspraken over de inzet van interimkrachten. De uitzendsector moet de wetgeving van de dienstencheques respecteren. Zij bieden de slechtste arbeidsvoorwaarden aan: contracten van gemiddeld 10 uur per week, geen opleiding en andere problemen zoals geen loon voor dagen dat de opdrachtgever afbelt. De uitzendsector kan een rol spelen bij de inschakeling van kansengroepen op de arbeidsmarkt, maar dan zonder kunstmatige constructies die geen meerwaarde bieden voor de werkzoekende.
Voor de inschakeling van kansengroepen zijn samenwerkingsverbanden met sociale uitzendkantoren de aangewezen weg. Zoals bijvoorbeeld Instant A, dat de begeleiding (en opleiding) van werkzoekenden op zich neemt en ze begeleidt naar vacatures van zijn commerciële uitzendpartner. IBO slaagt vandaag voor bijna 90% van de werkzoekenden. Waarom moet daar dan nog een deel interimwerk aan worden toegevoegd? Dit pleziert alleen de interimsector, is kostenverhogend voor het bedrijf en is nadelig voor de werkzoekende. Interimwerk en IBO zijn enkel combineerbaar als een kort interimcontract de individuele beroepsopleiding voorafgaat, bij wijze van opstap of verkenning van beroepen. IBO moet rechtstreeks naar een contract van onbepaalde duur leiden, zoals wettelijk voorzien werd. Interimwerk kan niet gelijkgesteld worden aan een passende betrekking voor alle werkzoekenden. Als men zich inschrijft in een interimkantoor, heeft men de intentie via interimwerk aan de slag te gaan. De keuzevrijheid moet dus worden gerespecteerd. Er zijn ook grenzen aan flexibiliteit. We eisen dat de controle op misbruiken door de uitzendsector strenger wordt aangepakt met intrekking van de erkenning van het kantoor als sanctie. De controlemiddelen dienen verbeterd en uitgebreid te worden. We blijven ons verzetten tegen het zogenaamde vierde motief als bijkomende wettelijke reden voor uitzendarbeid. Dit betekent immers de veralgemening van interimarbeid als wervingskanaal of de veralgemening van een interimcontract vooraleer een contract van onbepaalde duur wordt toegekend.
Gelijk loon voor gelijk werk: wegwerken van loondiscriminaties
Het is voor ons zeer belangrijk dat de loondiscriminatie bij jongeren wordt weggewerkt. Jongeren zijn vaak een onervaren en kwetsbare groep bij hun eerste stappen op de arbeidsmarkt, wat de kans op misbruiken verhoogt. Daarom is het belangrijk dat er duidelijke minimumlonen worden vastgelegd en dat deze voldoende hoog zijn. Vanuit het Europese Parlement is er een Richtlijn aan België opgelegd om de discriminatie onder jongeren weg te werken. Tot vandaag is enkel voor jonge werknemers van 21 jaar het minimumloon gelijk aan 100%. Wie jonger is, krijgt maar een zeker percentage van dit absolute minimumloon (vb. 20 jaar= 94%; 19 jaar= 88%, 18 jaar = 82%;…) Het ABVV heeft er mee voor gezorgd dat deze discriminatie tegen 2009 wordt weggewerkt. Gelijk loon voor gelijk werk, of men nu 15 of 21 jaar is, voor hetzelfde werk moet hetzelfde loon gelden! Bovendien wordt het gewaarborgde minimumloon ook nog eens verhoogd met 2 maal 25 euro over 2 jaar (anno 2007). Ook voor verschillende vormen van stages en startbanen (= voor schoolverlaters jonger dan 26 jaar en ingeschreven als werkzoekende) zijn er discriminaties. Voor ingroeicontracten zoals startbanen wordt er veelal maar 90% van het loon uitbetaald, omdat gesteld wordt dat deze jongeren nog moeten “ingroeien”, terwijl ze als volwaardige werknemers meedraaien in de onderneming. Deze jongeren zijn volledig rijp voor de arbeidsmarkt en verdienen dus een volledige correcte verloning aan 100%. Bij IBO (= Individuele BeroepsOpleiding) is er nog duidelijk nood aan opleiding, waarbij de nodige kennis en vaardigheden nog op de werkvloer moeten worden ontwikkeld, waardoor er rendementsverlies is. Vandaar het progressief stijgende loon, tot de 100% wordt bereikt.
Werkzekerheid én sociale zekerheid
Verschillende formules om jongeren makkelijker aan een job te helpen, knabbelen ook aan de sociale zekerheidsrechten van de jongeren. Het meest directe en bekende voorbeeld is het ontbreken van vakantierechten bij IBO-contracten (individuele beroepsopleiding). Onder het mom van “opleiding” worden deze contracten massaal gebruikt om op een goedkope manier jongeren aan te werven. Een garantie op doorstroming naar contracten van onbepaalde duur is er ook niet. Als men dan uiteindelijk een contract voor onbepaalde duur kan bekomen, is een nieuwe proeftijd onverantwoord. Je werd reeds voldoende getest in de voorgaande periode. Tegen een dergelijke “dubbele proeftijd” protesteren we uitdrukkelijk!
Kwaliteitsvolle begeleiding: de kortste weg naar werk
Het is zeer zeker positief dat er vanuit de Vlaamse Regering een Steden- en gemeenteplan Jeugdwerkloosheid is opgestart om vooral de werkloosheid van laaggeschoolde jongeren intensiever aan te pakken. Toch willen we erop wijzen dat “laaggeschoolden via sms’jes bestoken met vacatures”, wel wat kortzichtig is. Deze jongeren hebben vooral nood aan een kwalitatieve begeleiding naar een geschikte job. Aangepaste begeleidings- en opleidingstrajecten zijn nodig om in te spelen op specifieke problematieken zoals bijvoorbeeld drugsverslaving,… om het persoonlijk contact tussen de jongere en de trajectbegeleider te verbeteren.
Werk en privé in balans
Om de combinatie van werk en privéleven leefbaar en werkbaar te houden, doen we enkele suggesties. Het personeelsbeleid van ondernemingen zou meer aandacht moeten besteden aan een meer gezinsvriendelijk karakter door bijvoorbeeld alternatieve arbeidsorganisaties (vb. thuiswerken) te overwegen.
Onderbreken van de loopbaan (tijdskrediet)
De overheid moet het onderbreken van de loopbaan verder stimuleren.
Een solidaire financiering is en blijft verantwoord om werknemers daartoe effectief de kans te geven zonder al te groot inkomensverlies. Ook de Vlaamse Overheid moet dit verder blijven steunen via de aanmoedigingspremies, aanvullend op het Federale tijdskrediet. Van een verdere inkrimping kan in geen geval sprake zijn. Er moet nu ook werk gemaakt worden van vervangende tewerkstelling, zodat dit minder aanleiding geeft tot werkstress voor de loopbaanonderbreker en zijn of haar collega’s.
Mobiliteit kan doorwegen (woon-werkverkeer)
Bedrijven moeten meer werk maken van de invoering van mobiliteitsmaatregelen. Bovendien dienen ze er samen met de overheid voor te zorgen dat werknemers meer gebruik kunnen maken van alternatieve vervoersmiddelen, via de zogenaamde bedrijfsvervoerplannen. Daarbij moet steeds rekening worden gehouden met de situatie van werknemers die de auto echt nodig hebben voor de uitoefening van hun job. Ook de mogelijkheden om meer gedecentraliseerd of thuis te werken moeten verder worden verkend. Lange woon-werkverplaatsingen kunnen immers snel doorwegen op de net gestarte levensfase van jonge werknemers.
Kwalitatieve leefomgeving
Zowel op het werk als in ons privéleven zijn een gezonde leefomgeving en een proper leefmilieu van belang. Onze vraag naar een sterk milieubeleid van de overheid steunt dan ook mede op de invalshoek dat een leefbaar milieu een noodzaak is voor de gezondheid van de werknemers, op het werk en thuis, vandaag en ook voor de toekomstige generaties.
Kinderopvang
Voor jonge ouders is het belangrijk dat ze hun privéleven kunnen combineren met hun werk. Kinderopvang speelt hier een belangrijke rol in, het werkt zeer motiverend wanneer ze hun kinderen kunnen meenemen naar het werk als er een goed uitgebouwde en kwaliteitsvolle kinderopvang voorzien is waar ze hun kinderen met een gerust hart kunnen afzetten. Meer en betere kinderopvang (ook voor- en naschoolse kinderopvang) moet gestimuleerd worden.
Recht op opleiding en vorming
Betaald Educatief Verlof (= BEV) bestaat om werknemers de kans te geven zich verder te ontwikkelen en ontplooien door opleidingen en vormingen te volgen. Dit recht op opleiding en vorming is zeer belangrijk om up-to-date te blijven en ook jongeren de kans te geven zich verder te bekwamen in hun vakgebied en zo de voldoening van het werk en de kwaliteit te verhogen. Net zoals bij tijdskrediet schrikt de overheid ook hier van het succes, dus ook de nood en beperkt men nu de extra middelen die dit moeten stimuleren? Het ABVV ijvert dan ook voor méér stimuli voor deze mogelijkheden, en niet minder. Dat is duidelijk.
Samengevat
* Alle mogelijkheden om tijdelijke contracten of de opeenstapeling ervan tegen te gaan moeten gebruikt worden.
* Evenwaardige arbeids- en sociale zekerheidsrechten voor de werknemers. Voor alle nieuwe jobs alsook en vooral voor alle mogelijke stimulansen om jongeren aan het werk te helpen
* Niet alleen voor interimarbeid zijn er grenzen aan de flexibiliteit. Trop is te veel.
* Gelijk loon voor gelijk werk, ook voor jongeren. Van algemene minima kan nooit afgeweken worden, ook niet voor de jongeren. De arbeidseisen worden immers even hoog gelegd.
* Een opwaardering van de minimumlonen.
* De verschillende maatregelen om de combinatie van vrije tijd en een gezin te combineren met een job moeten versterkt worden en niet afgebouwd. Links:
abvv
Vlaams abvv
interim 4 life
|
